Vật Vờ Cõi Tạm

 Cóc cuối tuần:

 

       Vật Vờ Cõi Tạm

 

Sai một niệm, nên đất trời xa cách,  (1)

Mấy chục năm dài ì ạch lo toan,

Cái tâm còn chưa gặp được người an,   (2)

Nên lạc lõng, Niết bàn quên mất lối.

 

Miệng lẩm nhẩm một vài câu sám hối

Nhưng cuối cùng chẳng biết gửi cho ai.

Thân lang thang qua những tháng năm dài,

Vẫn dấn bước miệt mài trong cõi dục.

 

Càng mong mỏi, càng mưu cầu hạnh phúc,

Thì bến bờ càng lúc lại càng xa.

Rất nhiều khi lầm tưởng đến được nhà,

Nào có biết đây chỉ là cõi tạm.

 

Đường trần thế vốn muôn phần ảm đạm,

Chặng cuối đời càng thê thảm tái tê.

Trót vì còn nặng nợ ở bến mê,

Nên đành phải lết lê trong bể khổ.

 

Lao xao sóng vỗ,

Tìm cứu độ nơi nao,

Luân hồi sáu nẻo lao xao,

Làm sao biết kiếp nào là kiếp chót?

 

Ải không cửa dù may qua trót lọt,  (3)

Lối quay về chót vót lắm non cao.

Xác thân dần theo ngày tháng hư hao,

Đường giải thoát còn bao nhiêu trắc trở.

 

Tìm tòi trong sách vở,

Thấy dạy rằng Phật tính ở trong ta,

Phật là tâm, tâm là Phật tại nhà,   (4) 

Nghiền ngẫm mãi vẫn xa đường cách ngõ.

 

Công án cũ tham hoài chưa chứng ngộ, (5)

Cứ lăng quăng tìm kiếm chỗ an tâm,

Lòng thầm lo, chỉ một thoáng sai lầm,

Sẽ muôn kiếp trầm luân trong ác đạo.

 

Hết mọi sự đều chính do tâm tạo, (6)

Tự mình gây dông bão lấp đường xưa.

Vì vô minh, bị bốn tướng đánh lừa,  (7)

Nên vẫn cứ mê mờ tìm chỗ trụ.

 

Trót xa rời quê cũ,

Đời tạm trú gian nan,

Tâm này nếu chửa được an,

Thì ngõ đến Niết bàn còn xa lắc.

            Trần Văn Lương

               Cali, 1/2026

 

Ghi chú:

 

(1) Tín Tâm Minh, Tam Tổ Tăng Xán, câu 5-6:

"

Hào ly hữu sai,

Thiên địa huyền cách.

"

Nghĩa:

"Chỉ sai đi một ly,

Đất trời bèn xa cách."

 

(2) Bích Nham Lục, tắc 96 ; Triệu Châu Tam Chuyển Ngữ,

bản dịch của Thiền sư Mãn Giác.

Trích lời Bình của Viên Ngộ:

 

"

...

Tổ Đạt-ma nói: Diệu đạo của chư Phật nhiều kiếp tinh cần, khó làm mà hay làm, khó nhẫn mà hay

nhẫn, há lấy đức nhỏ trí nhỏ, tâm khinh tâm mạn,  mong được chân thừa, không có lẽ ấy. Nhị Tổ nghe

dạy răn, lòng mộ đạo càng thiết, lén lấy dao bén tự chặt tay trái, đến trước dâng Tổ Đạt-ma. Đạt-ma

biết là pháp khí, bảo: Ông đứng ngoài tuyết chặt tay, sẽ vì việc gì? Nhị Tổ thưa: Tâm con chẳng an,

xin Thầy pháp an tâm. Đạt-ma bảo: Đem tâm ra, ta vì ông an. Nhị Tổ thưa: Con tìm tâm trọn không thể

được. Đạt-ma nói: Vì ông an tâm xong. Sau Đạt-ma đổi tên cho Ngài là Huệ Khả.

...

"

 

(3) Tạm dịch chữ "Vô Môn Quan" của Thiền tông.

 

(4)   "Tức tâm tức Phật"

http://thuongchieu.net/index.php/phapthoai/suphu/4751-tsphapthuong

Trích:

"

...

Thiền sư Pháp Thường

(Đại Mai) (752 - 839)

Sư họ Trịnh, quê ở Tương Dương, lúc nhỏ xuất gia theo thầy ở chùa Ngọc Tuyền, Kinh Châu.

Ban sơ đến tham vấn Mã Tổ, Sư hỏi:

- Thế nào là Phật?

Mã Tổ đáp:

- Tức tâm là Phật.

Sư liền đại ngộ.

...

"

(5) Về công án, xin xem:

https://thuvienhoasen.org/a3661/doi-net-ve-thien-cong-an

 

(6) Kinh Hoa Nghiêm (kệ Phá Địa Ngục):  "Nhất thiết duy tâm tạo" (Tất cả đều do tâm tạo ra)

 

(7) Theo Kinh Kim Cang, bốn tướng là: Ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng và thọ giả tướng.

Khúc Giáng Sinh Buồn

 Dạo:

   Đêm nay Con Chúa giáng trần,

Thương thay có kẻ cô thân lìa đời.

     

Cóc cuối tuần:

 

       Khúc Giáng Sinh Buồn

 

Đêm tháng chạp, trời tối đen như mực,

Trong nhà già, ông lão thức nhìn quanh.

Hành lang dài trông trống trải lạnh tanh,

Hương giá lạnh bập bềnh nương bóng tối.

 

Ông ngọ nguậy, chờ cho lưng bớt mỏi,

Khẽ xoay mình, gắng gỏi gượng đứng lên,

Chiếc gậy mòn luôn dựng sẵn kề bên,

Ông nắm lấy, rồi miên man nghĩ ngợi.

 

Từ sáng sớm, ông ôm hoa chờ đợi,

Mong con mình có đứa tới hôm nay,

Đưa ông ra nghĩa địa vốn gần đây

Để ông được thăm bà ngày Chúa đến.

 

Quá khứ lại thêm một lần hiển hiện,

Nhắc nhở ông đến chuyện cũ đau lòng,

Mười năm rồi, vào một buổi xế đông,

Bà đã giã biệt ông, về tiên cảnh.

 

Và từ đó, trong căn nhà hiu quạnh,

Nỗi nhớ thương canh cánh chẳng hề ngơi,

Ông cô thân vò võ giữa dòng đời,

Con cháu đã đều có nơi có bến.

 

Mỗi mùa Nô En đến,

Ông cho dù bận công chuyện bao nhiêu,

Đều mang hoa ra nấm mộ thân yêu,

Cùng bà trút hết mọi điều thương nhớ.

 

Nhưng trời xanh cắc cớ

Bắt ông luôn chịu khổ sở trăm đường,

Cả năm rồi lui tới mãi nhà thương,

Gần như sắp phải liệt giường liệt chiếu.

 

Bầy con hiếu không đứa nào khứng chịu

Chăm nuôi người đau yếu, ngại phiền hà,

Nên đồng lòng hể hả bỏ người cha

Ngay một sớm vào trong nhà dưỡng lão.

 

Ông vẫn cố nuôi niềm hy vọng hão,

Các con còn chút hiếu thảo với ông.

Nhưng giờ đây, ông biết tận đáy lòng,

Tình cảm chúng quyết không còn gì cả.

                        x

                   x       x

Chuông Thánh Lễ vang từng hồi rộn rã,

Báo tin mừng Con Chúa đã sinh ra.

Vừa thoáng vui, lòng đã vội xót xa,

Ông biết chẳng thăm mộ bà được nữa.

 

Chợt luống cuống, ôm hoa lần ra cửa,

Tưởng thấy bà đang ở đó chờ ông.

Vụng về tay làm rớt chiếc gậy xong, 

Ông loạng choạng, trước cửa phòng ngã vật.

 

Trong phút chốc, tiếng bước chân rầm rập,

Từ cuối đường, còi cấp cứu rền vang.

Khắp hành lang đèn đuốc vụt sáng choang,

Nhân viên trực rộn ràng lo xếp đặt.

 

Ông lão xác cứng đờ chưa nhắm mắt,

Bó hoa con, ôm chặt mãi không rời,

Giọt thương cảm cuối đời

Còn đọng lại trên bờ môi tím ngắt.

              Trần Văn Lương

                Cali, 12/2025

Dây Dưa Nỗi Nhớ

Dạo:

    Đêm dài nỗi nhớ

    Cắc cớ về thăm.

    Xơ xác thân tằm,

    Gối chăn lạnh lẽo.

    

Cóc cuối tuần:

 

         Dây Dưa Nỗi Nhớ

 

         Sân sau, bụi chuối nổi khùng,

Hầm hè đuổi gió ra vùng đất hoang.

        Sương khuya trắng trộn trăng vàng,

Trên khung trời vắng trễ tràng mây giăng.

     Đau lòng ai có biết chăng,

Môi tê lời đắng, mắt căng lệ hồng.

       Một đời cách bến xa sông,

Có nghe tiếc nuối gì không hỡi lòng?

       Ngập ngừng dế gáy bên song,

Tưởng bài ca cũ về hong bóng sầu.

                          x

                      x      x

      Phải xưa em chịu gật đầu,

Thì hai đứa vẫn chuyến tàu về chung.

      Anh giờ đời đã đóng khung,

Mỏi mòn thân xác, lạnh lùng gối chăn.

      Một mình trăn trở trở trăn,

Ăn năn chẳng biết ăn năn tội gì.

      Tham sân si, chỉ còn si,

Cúi xin Trời Đất cất đi cực hình.

      Khư khư ôm mãi chữ tình,

Long đong số phận, linh đinh bước đời.

      Ngậm ngùi đếm giọt đêm rơi,

Âm thầm nhớ đến một thời xa xưa.

      Nhớ trò vụng dại đón đưa,

Nhớ ngày nắng sớm chiều mưa thất thường,

      Nhớ khi lóng ngóng bên đường,

Nhớ lần quýnh quáng sân trường chạm vai,

       Nhớ ba tháng hạ kéo dài,

Nhớ niên học cuối bóng ai mịt mù.

                          x

                      x      x

       Thế rồi thu tiếp nối thu,

Mấy mươi năm thoắt vù vù qua nhanh.

      Giờ đây lá sắp xa cành,

Dây dưa nỗi nhớ năm canh thì thầm.

      Bên ngoài giả điếc giả câm,

Bên trong vẫn mãi ngấm ngầm xót xa.

     Bể tình may mắn thoát qua,

Ngu si chẳng lẽ là quà Trời ban.

      Thôi đừng than thở thở than,

Cũng đừng trách móc phàn nàn gì nhau.

      Từ nay cho đến ngàn sau,

Trầu xanh vĩnh viễn với cau khác đường.

      Canh dài trằn trọc vấn vương,

Ánh trăng đã tắt đầu giường nào hay.

                Trần Văn Lương

                 Cali, 8/2025

Con Sẽ Về Đón Mẹ

 Dạo:

      Mẹ ơi, xin hãy yên lòng,

Con thề sẽ đón Mẹ trong ít ngày.

   

Cóc cuối tuần:

 

           Con Sẽ Về Đón Mẹ

     ( Người đàn ông, tuổi vừa mới qua ngưỡng cửa

     "cổ lai hy", đã phải lìa nhân thế, bỏ lại bà mẹ già

     hơn trăm tuổi mà mình đã lo chăm sóc bấy lâu nay.

     Không hiểu sao, chỉ ít ngày sau đó, người mẹ cũng

     nhắm mắt lìa đời, dù sức khỏe Cụ chưa đến nỗi nào.

     Phải chăng người con hiếu, vì sợ không có ai chăm

     sóc mẹ mình nên đã vội quay về đón Cụ? )

 

Phòng cấp cứu, người đàn ông thở hắt,

Biết giờ mình nhắm mắt sắp đến nơi,

Giây phút cuối bồi hồi,

Môi mấp máy như có lời muốn trối.

                         x

                     x      x

"Mẹ ơi Mẹ, con muôn vàn tạ lỗi,

Vì không còn nuôi nổi Mẹ từ đây.

Có đâu ngờ phần số quá đắng cay,

Khiến con phải bỏ chốn này trước Mẹ.

 

Con vẫn nghĩ, tuy con không còn trẻ,

Nhưng vẫn còn dư sức khỏe để lo

Cho mẹ già được hôm sớm ấm no,

Và thanh thản cho đến giờ phút cuối.

 

Nhưng trời cao đã gọi,

Con làm sao chống chỏi được Mẹ ơi,

Thật đau lòng phải đành đoạn bỏ rơi

Mẹ đơn độc giữa cõi đời ô trược.

 

Con nhớ mãi mấy mươi năm về trước,

Mẹ một mình xuôi ngược với đàn con.

Mặc xác thân chịu khổ cực mỏi mòn,

Vẫn kiên quyết luôn làm tròn chức phận.

 

Mẹ đã trải qua nhiều phen lận đận,

Từ quê nhà đến tận chốn lưu vong.

Chỉ khi con mình được sống thong dong,

Mới cho phép mình thôi không bận bịu.

 

Rồi sức khỏe đã bắt đầu suy yếu,

Mẹ dần dà tự lo liệu không xong.

May mắn thay, con vừa được ở không,

Nên có dịp tỏ bày lòng hiếu thảo.

 

Con biết Mẹ sợ vào nhà dưỡng lão,

Bèn quyết tâm, dù bữa cháo bữa rau,

Mẹ con mình phải sớm tối bên nhau,

Thầm dư biết sẽ bù đầu vướng bận.

 

Việc nuôi Mẹ, con một mình đảm nhận,

Anh chị em, người sống tận phương xa,

Kẻ lu bu việc sở với việc nhà,

Không thể đón mẹ già về chăm sóc.

 

Dẫu cuộc sống có khó khăn nặng nhọc,

Mẹ con mình luôn đùm bọc lấy nhau.

Vẫn tưởng rằng được sum họp dài lâu,

Nhưng định mệnh có ngờ đâu khắc nghiệt.

 

Đã đến lúc mẹ con mình ly biệt,

Làm sao lòng không thê thiết tái tê.

Nhưng Mẹ ơi, con xin hứa xin thề,

Bằng mọi giá, con sẽ về đón Mẹ."

                         x

                     x      x

Người con mất chỉ mới vài hôm lẻ,

Mẹ cũng an nhiên lặng lẽ lìa đời.

Phải chăng con, từ chốn mịt mù khơi,

Trở về đón mẹ như lời đã hứa?

              Trần Văn Lương

                  Cali, 6/2025

Trước Giờ Đưa Tiễn - (Nhân đi dự một đám tang)

 Dạo:

      Lò thiêu lửa cháy một khi,

Xác thành tro bụi, hồn đi chốn nào?

 

Cóc cuối tuần:

 

       Trước Giờ Đưa Tiễn

     (Nhân đi dự một đám tang)

 

Tôi nằm đó, chờ vô lò hỏa táng,

Tiếng cầu kinh buồn lãng đãng bay quanh.

Gió âm ti ngầm giở giọng đành hanh,

Làm lá úa trên cành khô quýnh quáng.

 

Xác lạnh ngắt, u buồn như dĩ vãng,

Hồn vật vờ còn lảng vảng trên cao,

Nhìn quan tài cùng ánh nến lao chao,

Dòng cảm xúc bỗng dạt dào vô hạn.

 

Khách đưa tiễn chỉ còn mươi đứa bạn,

Chục người quen, không quản ngại đường xa,

Ai nấy đều vì tình nghĩa thiết tha,

Đã nán lại cùng tang gia cầu nguyện.

 

Con đò gần tách bến,

Lòng quyến luyến khôn nguôi,

Trong từng giọt lệ rơi,

Cả một trời thương nhớ.

 

Cửa lò thiêu sịch mở,

Đã đến giờ kẻ ở, kẻ ra khơi.

Tôi muốn nhân cơ hội nói đôi lời,

Trước khi phải xa cõi đời tội nghiệt.

                   x

               x      x   

Xin cảm tạ những ai từng quen biết,

Dù sơ giao hay thân thiết lâu đời,

Phút cuối cùng đã chịu khó tới nơi,

Chân thành nói với tôi câu từ giã.

 

Xin cảm tạ những người dù xa lạ,

Nhưng tình cờ lỡ quá bước ngang đây,

Đã sẵn lòng dừng chân lại phút giây,

Chào nhau trước giờ chia tay vĩnh viễn.

 

Xin cảm tạ bạn bè dù thương mến,

Nhưng chỉ vì trách nhiệm ở phương xa,

Đành chia buồn, đăng báo, gửi vòng hoa,

Để tiễn bước kẻ ra đi lần cuối.

 

Xin cảm tạ những người xưa sớm tối

Luôn không ngừng bêu diếu lỗi lầm tôi,

Nhưng từ khi tôi mắt nhắm tay xuôi,

Đã nghĩ lại, ngưng buông lời chì chiết.

 

Xin cảm tạ, cuối cùng và trên hết,

Những người thân đã kiệt lực dày công,

Nuôi bệnh tôi suốt mười mấy năm ròng,

Dù khổ cực nhưng không hề than thở.

                   x

               x      x   

Chớp mắt chỉ còn đôi giây phút nữa,

Trong lò thiêu ngọn lửa sẽ bùng lên,

Cuối cùng rồi tôi cũng đã đến phiên

Phải đơn độc tiến về miền vô định.

 

Tôi chỉ tiếc rằng mình chưa "kiến tính", (*)

Trước khi giờ định mệnh điểm, than ôi,

Nên rồi đây, trong biển cả luân hồi,

Phải trở lại làm "cái tôi đáng ghét". (**)       

                Trần Văn Lương

                   Cali, 5/ 2025

 

Ghi chú:

 

(*) Kiến tính (hay tánh) là một thuật ngữ của Thiền tông,

chỉ sự giác ngộ, thấy được cái "bản lai diện mục" của mình.

Chữ kiến tánh được dùng trong 4 câu thơ tinh yếu của

Thiền tông do Tổ Đạt Ma để lại:

       Bất lập văn tự,

       Giáo ngoại biệt truyền,

       Trực chỉ nhân tâm,

       Kiến tánh thành Phật.

 

(**) Pascal: "Le moi est haïssable".

Mưa Cuối Năm

 Dạo:

       Quay về đánh bạn với tinh,

Lầm tay liễu ngõ, thấy mình trắng tay.

  

Cóc cuối tuần:

 

   Mưa Cuối Năm

 

Mưa rỉ rả rập rình

Như lời kinh cứu độ.

Người ngượng ngùng xấu hổ,

Buồn khổ chuyện vừa qua.

 

Từng giọt vỡ xót xa

Trong tim già lạnh cóng.

Câu kinh dường lạc lõng,

Lúng búng chẳng nên lời.

 

Thoảng trong tiếng mưa rơi,

Có tiếng cười băng giá,

Tiếng ngọt ngào lơi lả

Dối trá của tình đời.

 

Người ngước mắt nhìn trời,

Lòng rối bời trăm mối,

Vừa thẹn thùng biết lỗi,

Vừa tiếc nuối vu vơ.

 

Trách mình tóc bạc phơ

Còn ngây thơ khờ dại,

Đem tiền về quê rải,

Mong hái mận bẻ đào.

 

Tai nghe tiếng thì thào,

Ngọt ngào và êm ái,

Của những người con gái,

Đã từng trải gió sương.

 

Chân men lối đoạn trường

Đến Thiên đường giả tạo.

Hồn say mê mộng ảo,

Tưởng chồn cáo là tiên.

 

Nhưng khi mỏi hết tiền,

Nàng tiên thành ác quỷ.

Như ăn mày mất bị,

Người về Mỹ trắng tay.

 

Vợ con ở chốn này,

Sau bao ngày chới với,

Quyết không còn biết tới

Kẻ phơi phới phụ tình.

                 x

             x      x

Người dừng bước lặng thinh,

Giận mình xưa nghĩ quẩn.

Chỉ mảy may lầm lẫn,

Mà chuốc hận trăm năm.

 

Gió dần rít lạnh căm,

Át lời ăn năn muộn.

Lá vàng con nước cuốn,

Luống cuống bám nhành rong.

 

Giông bão nổi trong lòng.

Non Bồng đà mất lối,

Lượn lờ trong bóng tối

Câu tiếc hối trễ tràng.

      Trần Văn Lương

         Cali, 1/2024

---

Xin kính họa

 

Dạo:

       Bò già gặm cỏ linh tinh,

Trót đời ngu dại biến mình thành bê.

  

Cóc cuối tuần:

 

   Mưa Cuối Năm

 

Nhịp trống bỏi rập rình*

Hòa sóng tình lỡ độ

Thành nguồn cơn tủi hổ

Trăn trở tháng ngày qua.

 

Quả báo chẳng đâu xa:

Đôi tay già lóng cóng.

Thân trọi trơ lạc lõng,

Khô đắng họng, nghẹn lời!

 

Mưa rả rích rơi rơi...

Lòng người thêm buốt giá,

Bầy cỏ non lơi lả

Vờn nghiêng ngả ngạo đời.

 

Nào dám trách oan trời,

Khi lòng người chia mối,

Biết mê lầm tội lỗi,

Vẫn chọn lối bá vơ!

 

Râu tóc đã bạc phơ

Cải trang như tuổi dại!

Hạt mầm oan trái rải,

Hố thải tự tay đào!

 

Âm giọng đã thều thào,

Cố phều phào “ngữ ái”,

Làm trò cười cho gái,

Như vạc oải kêu sương!

 

Đắm đuối giấc miên trường

Trong tấn tuồng tự tạo:

Nơi “hoàng cung” diễm ảo

Vua ngáo sánh vai “tiên.

 

Mua đến khi cạn tiền**

Thoắt nhiên tiên hóa quỷ!

Không mảy may phòng bị,

“Vua” thất chí buông tay!

 

Quay trở lại nơi này,

“Nhà” xưa ngay tầm với,

Nay bước hoài không tới

Vòi vọi khối u tình!

                 x

             x      x

Giữa trời đất lặng thinh,

Một bóng hình quanh quẩn.

Tâm thần chưa lú lẫn,

Còn khổ hận bao năm?

 

Giữa vật vã hờn căm,

Lệ âm thầm nhỏ muộn.

Ngược dòng trôi gió cuốn,

Nghiệp chướng quyện rêu rong.

 

Giông tố sắt se lòng.

Bòng bong giăng mịt lối,

Trước mắt đầy vũng tối

Thân chìm nổi về đâu?

 

    - AiCơ HoàngThịnh-

     Melbourne, 1/2024

-----------------

* “Già ham chơi trống bỏi” (thành ngữ)

** “Có tiền mua tiên cũng được” (thành ngữ)