Thursday, January 27, 2022

Trung Quốc phải chăng đang khép lại thời kỳ kinh tế tự do ?

RFI- Ngày 25.01.2022
Chính quyền Trung Quốc đang gia tăng quyền kiểm soát các hoạt động kinh tế, kể cả với mảng kỹ thuật số và chủ trương « thịnh vượng chung » được ôngTập Cận Bình đưa ra hồi tháng 8/2021 làm dấy lên câu hỏi : Bắc Kinh áp dụng trở lại chính sách « tập trung kinh tế như dưới thời Mao » và chấm dứt thời kỳ mở cửa thị trường mà ông Đặng Tiểu Bình chủ trương ?

Nghe bản tin:

Đức chuẩn bị cho hợp pháp hoá cần sa dùng cho mục đích giải trí

Hợp pháp hoá phân phối và tiêu thụ cần sa cho mục đích giải trí là một trong những chính sách nổi bật trong kế hoạch của liên minh 3 đảng trong chính phủ của thủ tướng Olaf Scholz. Các doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp chuẩn bị sẵn sàng cho việc hợp pháp hoá. Tuy nhiên, phía chính phủ vẫn chưa đưa thêm bất cứ chương trình lập pháp cụ thể nào.

Nghe bản tin:

Chúc Tết

 


Nghe tiếng cọp gầm lúc nửa đêm
Tết nhất Nhâm Đần đã đúng phiên
Chúc mừng bà con sang năm mới
Đầu năm dịch bệnh hết làm phiền
An vui : bốn mùa đều thong thả
Phát tài : năm tháng sống thần tiên
Tháng ngày qua đi nhiều may mắn
Tam đa “Phước - Lộc - Thọ” triền miên.

Lê Đình Thông

LỜI TÂM TÌNH VÀ CHÚC TẾT

 LỜI TÂM TÌNH VÀ CHÚC TẾT

                                                       CUỐI                         ĐẦU

                                                       TÂN                           NHÂM

                                                       SỬU                          DẦN

                                                       TỐNG                       NGHINH

                                                       CỰU                          TÂN

                                                       ĐUỔI                        MỜI

                                                       TRÂU                        CỌP

                                                       ĐI                               ĐẾN

 


Hai năm lo lắng : dịch triền miên,
Đến nay may mắn vẫn bình yên.
Khẩu trang, chích ngừa…thêm một thứ :
                                                            HÊN !

Nếu muốn an tâm đón Xuân về,
Hơi đâu rắc rối chuyện nhiêu khê…
Vắc-xin đón nhận đừng có chảnh :
                                                    CHÊ !

Đón Tết cùng nhau hãy thuận hòa,
Mọi chuyện bất đồng tạm bỏ qua.
Mừng Xuân thanh thản, thôi chấp nhất :
                                                        THA !

Năm mới, kính chúc : Quý Thầy, Cô.
Sống vui, sống khoẻ với môn đồ.
Thiên đình có gọi, xin đáp trả :
                                                NO !

Bây giờ đến lượt chúc bạn bè,
Dẫu đứng cùng phe hay khác phe.
Vui Xuân xí xóa ba ngày TẾT :
                                                O.K?

Đón Xuân phải chúc TẾT bạn ta,
Chung vai sát cánh lúc phong ba,
Nâng chén rượu nồng chào Năm Mới :
                                                    Ha! Ha!

Sau hết chúc toàn thể Thụ Nhân,
Cho dù muốn rũ nợ phong trần,
Nhưng vốn trong tay còn một thứ :
                                                    GÂN !

Thêm lời Chúc Tết mọi Thụ Nhân,
Khóa đầu đến cuối, xa hoặc gần
Bằng hữu tình xưa vẫn đẹp tựa :
                                            MÙA XUÂN !

Cuối cùng, Năm Mới chúc mọi người:
An vui, mạnh khoẻ đời thêm tươi,
Hạnh phúc…hoa môi luôn nở nụ :
                                                CƯỜI.

Hàn Sĩ Phan

Tuesday, January 25, 2022

Việt Nam gia tăng sử dụng đường sắt Trung Quốc xuất hàng sang châu Âu

RFI tiếng Việt - Thu Hằng - Ngày 24.01.2022

Nghe: Phần âm thanh:


Các container hàng xuất khẩu được chất lên một chiếc tàu tại cảng Sài Gòn, Việt Nam, ngày 03/05/2020. AP - Hau Dinh

Hơn bốn tháng sau khi chuyến tầu container đầu tiên từ Hà Nội đến thành phố Liège, miền nam Bỉ, ngành vận tải đường sắt Việt Nam hài lòng về tiềm năng phát triển một trục vận tải mới, song song với đường biển. Việt Nam đã « tranh thủ » tuyến đường China-Europe Express, nằm trong Sáng Kiến Một vành đai một con đường (BRI) được chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng năm 2014, để đưa hàng hóa đến tận Tây Âu.

Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt - Ratraco, đơn vị khai thác tuyến đường này, cho biết có 28 đoàn tầu, với khoảng 644 container 40 feet, đã đi sang châu Âu kể từ chuyến tầu đầu tiên xuất phát đi Liège ngày 20/07 đến hết tháng 11/2021. Thực ra, tầu container từ Việt Nam không đi thẳng đến Bỉ mà phải qua Trịnh Châu (Zhengzhou, tỉnh Hà Nam), điểm đầu của tuyến vận tải đường sắt nối với Liège (Bỉ), được khánh thành ngày 24/10/2018.

Liège trở thành điểm đến thứ ba tại Bỉ của mạng lưới đường sắt China-Europe Express (gồm Đại Khánh (Daqing) - cảng Zeebrugge từ tháng 06/2017, Đường Sơn (Tángha) - Anvers vào tháng 05/2018 và Trịnh Châu - Liège ngày 24/10/2018). Với mạng lưới đường sắt mà Trung Quốc không ngừng mở rộng, các chuyến tầu container từ Việt Nam sang đến Trung Quốc, tùy theo điểm đến ở châu Âu, sẽ được nối vào các đoàn tầu hàng khác nhau để đến Nga, Ba Lan, Đức, Anh, Bỉ…

Phát triển xuất khẩu bằng đường sắt sang châu Âu mang lại những lợi ích gì cho Việt Nam ? Mạng lưới China-Europe Express đóng vai trò như thế nào ? RFI Tiếng Việt phỏng vấn giáo sư Eric Mottet, trường Đại học Công giáo Lille, Pháp.

RFI : Ngày 20/07/2021, một đoàn tầu chở hàng đã xuất phát từ Hà Nội để đến thành phố Liège của Bỉ và sử dụng tuyến đường China-Europe Express. Những tuyến vận tải đường sắt của Trung Quốc có tầm quan trọng như nào đối với lĩnh vực vận tải xuất khẩu của Việt Nam ?

Eric Mottet : Đúng vậy, chuyến tầu đầu tiên nối Việt Nam và Bỉ đã khởi hành ngày 20/07/2021, cụ thể là đi từ ga Yên Viên, Hà Nội đến thành phố Liège của Bỉ. Điểm hay ở đây là đoàn tầu xuất phát từ Việt Nam sau đó nối với mạng lưới Cao tốc Trung Quốc-Châu Âu (China-Europe Express), đi từ Trịnh Châu (Zhengzhou), qua các nước Kazakhstan, Nga, vào châu Âu qua ngả Belarus, sau đó đi qua khoảng 30 thành phố khác ở châu Âu, và điểm đến là thành phố Liège ở miền nam Bỉ.

Ban đầu, đây là chuyến tầu do công ty Décathlon thuê. Décathlon rất nổi tiếng ở Pháp, chuyên bán dụng cụ thể thao, một mặt hàng rất được ưa chuộng ở châu Âu. Công ty này đã thử nghiệm bằng cách xuất 23 container bằng đường sắt vào cuối tháng Bẩy. Chuyến đi khá dài, mất khoảng 30 ngày và do Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt Ratraco khai thác. Ratraco rất nổi tiếng ở Việt Nam và cũng là công ty khai thác tuyến đường sắt vận tải Hà Nội-Lào Cai, đồng quản lý với công ty Maersk của Đan Mạch.

Cho đến giờ, đây là một thành công. Kể từ khi bắt đầu chuyến vận tải hôm 20/07, mỗi tuần đều có vài chuyến khởi hành. Tôi nghĩ đã có tổng cộng hơn 30 chuyến từ Hà Nội đến Liège ở Bỉ và chở gần 700 container hàng hóa, gồm máy móc, đồ điện tử, hàng dệt may, vải sợi. Hiện giờ là 3 chuyến một tuần, nhưng hy vọng từ năm 2022 sẽ tăng lên thành 4, thậm chí là 5 chuyến mỗi tuần. Có thể nói, từ một thử nghiệm vào cuối tháng Bẩy thì hiện giờ có lẽ là một thành công. Chắc chắn tuyến vận tải này sẽ còn tăng tốc từ năm 2022.

RFI : Vận tải bằng đường sắt có thể trở thành một giải pháp quan trọng cho xuất khẩu của Việt Nam ngoài đường biển ?

Eric Mottet : Như nói ở trên, đây là một loại hình vận tải mới, tạo điều kiện cho hàng Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu trong khi Việt Nam và Liên Hiệp Châu Âu đã ký Hiệp định Thương mại Tự do (EVFTA). Đối với Việt Nam, điều đáng quan tâm là hình thức vận tải này có chi phí hấp dẫn và nằm trong khung thời gian hợp lý, đáng tin cậy. Như tôi nói ở trên, mỗi chuyến tầu chở hàng sang châu Âu mất khoảng 30 ngày, ít hơn thời gian vận chuyển bằng đường biển đến 15, 20 ngày.

Ngoài ra, kể từ khủng hoảng đại dịch Covid-19, chi phí vận chuyển container bằng đường biển đã tăng lên rất nhiều và hệ thống giao thông cũng rất rối loạn. Có nghĩa là hiện giờ gần như không còn chỗ trống trong các container chở hàng từ châu Á sang châu Âu và vì không còn chỗ nên chi phí đường biển rất đắt. Cho nên, Việt Nam đã nhận thấy cơ hội xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu bằng đường sắt với giá cả hợp lý.

Nhưng phải nhìn nhận là hiện giờ cách vận chuyển này vẫn còn bị hạn chế vì mới chỉ có vài chuyến mỗi tuần. Có thể là sẽ có hơn 8 chuyến mỗi tuần kể từ năm 2023 nếu mọi chuyện ổn thỏa. Cho nên phải nói rằng vận tải đường sắt chưa phải là giải pháp thay thế cho xuất khẩu bằng đường biển. Nhưng dù sao Việt Nam cũng có một giải pháp đáng quan tâm vì hiện giờ có rất nhiều hợp đồng được sản xuất tại quốc gia Đông Nam Á này, trong đó có các nhà sản xuất quần áo thể thao, tiếp theo còn phải kể đến tình trạng thiếu kho bãi ở Việt Nam.

Tất cả những yếu tố này buộc Việt Nam phải tìm ra phương pháp thay thế để xuất khẩu hàng sang châu Âu. Tôi muốn nhắc lại một lần nữa là vận tải bằng đường sắt có lợi thế về chi phí, thời hạn và giúp tránh được những khó khăn liên quan đến vận tải đường biển hiện nay.

RFI : Tuy nhiên, có thể thấy rằng sử dụng hệ thống đường sắt Trung Quốc, Việt Nam phần nào bị phụ thuộc nhiều hơn vào nước láng giềng phương Bắc ?

Eric Mottet : Đúng là điều này có thể xảy ra trong bối cảnh dịch Covid-19 kéo dài từ hai năm nay và trong trường hợp bất đồng chính trị với Bắc Kinh. Trung Quốc có thể đóng cửa biên giới và ngăn tầu hàng của Việt Nam vào nước này để sang châu Âu nhưng hiện giờ chuyện này chưa xảy ra.

Thực vậy, Trung Quốc cũng đang cần thu lợi từ hệ thống hạ tầng giao thông nên hoan nghênh Việt Nam sử dụng hệ thống đường sắt của họ. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với Bắc Kinh để bù vào những khoản đầu tư khổng lồ cho những công trình cơ sở hạ tầng được xây ở Trung Quốc. Và để có được lợi nhuận thì phải cần đến một số nước, như Lào, Thái Lan, Việt Nam, sử dụng các tuyến liên vận này để xuất khẩu hàng hóa. Hiện giờ, đây cũng là tuyến đường sắt duy nhất để các nước Đông Nam Á xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu.

RFI : Có thể nhận thấy Việt Nam hài lòng trở thành đối tác của Trung Quốc khi sử dụng hệ thống đường sắt trong khuôn khổ dự án Vành đai và Con đường (BRI). Tại sao Hà Nội lại do dự trong việc tham gia vào các dự án hạ tầng đường sắt mà Trung Quốc muốn mở rộng qua Việt Nam để đi xuống Đông Nam Á ?

Eric Mottet : Đúng là Trung Quốc cho vay với lãi suất ưu đãi. Ngoài ra, hiện giờ không có nhiều nguồn thay thế cho tín dụng Trung Quốc, cũng như đầu tư vào cơ sở hạ tầng, cho dù cách đây vài tuần, Liên Hiệp Châu Âu thông báo sẽ đầu tư ồ ạt vào các dự án hạ tầng, Hoa Kỳ cũng sẽ làm như vậy. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện vẫn là nhà đầu tư khổng lồ vào các dự án cơ sở hạ tầng, trong đó có nhiều nước Đông Nam Á.

Việt Nam do dự vì lý do đơn giản : Việt Nam không muốn rơi vào bẫy nợ. Chúng ta thấy những gì xảy ra bên phía Lào hay ở nhiều nước châu Phi với những khoản tiền khổng lồ. Khi nói đến vài tỉ đô la thì rõ ràng đó là các khoản vay ! Ngoài bẫy nợ, Việt Nam cũng e ngại về việc mất chủ quyền đối với các công trình hạ tầng. Nếu như Trung Quốc đầu tư 80% hay 100% hạ tầng ở Việt Nam thì hẳn sẽ phải dẫn đến việc hai bên đồng quản lý. Phía Hà Nội có thể sẽ phải đặt nhiều câu hỏi để xem liệu có bị mất quyền kiểm soát công trình đó, ngay trên lãnh thổ của mình, hay không. Chúng ta vẫn biết chủ quyền là một vấn đề quan trọng ở Việt Nam.

Ngoài ra, lý do thực sự có thể khiến chính phủ do dự, đó là người dân Việt Nam có cái nhìn khá tiêu cực về Trung Quốc. Ví dụ mới nhất là sự kiện khánh thành tuyến tầu điện số 2 ở Hà Nội, nhiều người Việt Nam thông báo hoặc kêu gọi tẩy chay tuyến đường do Trung Quốc tài trợ và xây dựng. Một yếu tố khác, đó là nghi ngờ về chậm tiến độ. Tuyến tầu điện số 2 ở Hà Nội đã bị chậm hơn rất nhiều và đội phí hơn rất nhiều so với dự kiến ban đầu. Có thể thấy là có rất nhiều lý do để Việt Nam do dự về việc tham gia vào dự án con đường tơ lụa trên lãnh thổ Việt Nam.

Tiếp theo cũng cần kể đến những yếu tố bên ngoài. Hoa Kỳ và Liên Hiệp Châu Âu, bằng cách này hay cách khác, “thúc” Hà Nội không tham gia vào tham vọng cơ sở hạ tầng của Trung Quốc. Vì thế, hàng loạt thỏa thuận song phương được ký kết, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài không ngừng đổ vào Việt Nam để Hà Nội không ngả theo dự án Những Con đường tơ lụa mới.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào dự án tầu điện do Trung Quốc xây dựng ở Hà Nội thì có thể thấy là dù sao đi chăng nữa Việt Nam cũng đã tham gia vào dự án con đường tơ lụa của Trung Quốc. Nói tóm lại, quan điểm của Việt Nam về Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc có thể được nhận định như sau : tham gia nhưng không ồ ạt và chính thức, vì nhiều lý do, như vấn đề nợ, mất chủ quyền và người dân Việt Nam thiếu thiện cảm về các dự án cơ sở hạ tầng lớn của Trung Quốc

RFI : Như vậy sẽ khó có một tuyến đường sắt cao tốc tại Việt Nam do Trung Quốc tài trợ và xây dựng ?

Eric Mottet : Hiện giờ chưa có tuyến đường sắt cao tốc nào nối Trung Quốc và Việt Nam. Vấn đề này hoàn toàn không được đề cập, có thể là vào những năm 2040-2050 nhưng hiện giờ cả chính phủ Việt Nam lẫn Trung Quốc đều không có dự án nào như vậy.

Trung Quốc hiện đã có tuyến đường sắt cao tốc đi qua Lào, nên có thể sẽ không thật sự cần đến Việt Nam để xuống Thái Lan, Malaysia và Singapore. Điều này cho thấy Việt Nam sẽ thúc đẩy kết nối đường sắt với các nước láng giềng vì vào tháng 10/2021, chính phủ Việt Nam thông báo sẽ đầu tư khoảng 10 tỉ đô la trong vòng 10 năm để xây dựng hoặc cải tạo một tuyến đường sắt cao tốc. Dù Trung Quốc có thể không phải là nhà đầu tư lớn và quan trọng trong các dự án xây dựng và cải tiến các tuyến đường sắt ở Việt Nam, nhưng vẫn có thể thấy Hà Nội muốn thúc đẩy ngành đường sắt và triển khai cùng lúc các chuyến tầu nhanh và tầu chở hàng. Tuyến giao thông vận tải này sẽ nối Việt Nam với Lào, Thái Lan, Cam Bốt và dĩ nhiên là với cả Trung Quốc.

Việc Việt Nam ưu tiên ngành đường sắt còn dựa vào các vấn đề chi phí, tốc độ nhanh và cả yếu tố môi trường, hiện rất quan trọng. Theo tôi, Việt Nam không trì hoãn được nữa và sẽ tự kết nối với các công trình hạ tầng ở các nước láng giềng, cũng như Trung Quốc.

RFI Tiếng Việt xin trân thành cảm ơn giáo sư Eric Mottet, trường Đại học Công Giáo Lille tại Pháp.
Bản đồ tuyến đường sắt nối thành phố Liège (Bỉ) với thành phố Trịnh Châu (Zhengzhou, Trung Quốc). Bản đồ dưới : Vùng Wallonie, cửa ngõ vào Bỉ của Trung Quốc. © Awex - L'Agence wallonne à l'Exportation et aux Investissements étrangers


Monday, January 24, 2022

Khẩu trang kháng khuẩn, tự phân hủy sinh học

Kể từ khi bắt đầu đại dịch hai năm trước, sản lượng khẩu trang toàn cầu đã tăng vọt lên 129 tỷ mỗi tháng từ mức ước tính chỉ 8 tỷ trong cả năm 2019. Mặc dù chúng đã giúp bảo vệ con người khỏi Covid-19, nhưng những chiếc mặt nạ - ngày nay chủ yếu được làm từ sợi nhựa có thể mất hàng trăm năm để phân hủy - là mối đe dọa đối với những sinh vật sống ở suối, sông và đại dương. Gần 1,6 tỷ khăn che mặt có khả năng sẽ ở biển vào năm 2020, dựa trên một giả định thận trọng của tổ chức phi lợi nhuận bảo tồn biển OceansAsia, ước tính khoảng 3% khẩu trang được làm trong năm đó đã trở thành rác. Theo một nghiên cứu của Đại học Nam Đan Mạch, khi ở ngoài trời, các sợi của chúng vỡ ra thành vi nhựa không thể thu thập nhanh hơn nhiều so với túi nhựa, khiến chúng trở thành mối đe dọa lớn hơn túi nhựa.

“Ô nhiễm nhựa đã là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với hành tinh của chúng ta trước khi bùng phát virus corona,” quan chức Liên hợp quốc Pamela Coke-Hamilton cho biết trong một báo cáo từ Hội nghị Thương mại và Phát triển của tổ chức. "Sự bùng nổ đột ngột trong việc sử dụng hàng ngày một số sản phẩm để giữ cho mọi người an toàn và ngăn chặn dịch bệnh đang làm cho mọi thứ trở nên tồi tệ hơn nhiều."

Để giải quyết vấn đề đó, hàng chục nhà sản xuất trên thế giới đang nghiên cứu các loại khẩu trang có thể phân hủy sinh học. Một số được làm từ nhựa mới được cho là sẽ tự hủy trong vài tháng. Những người khác sử dụng chất thay thế nhựa làm từ tinh bột ngô, đường mía và các loại đường khác. Và một số thậm chí còn được nhúng với hạt nảy mầm thành hoa cỏ.

Một số nhà nghiên cứu sáng chế trong nước vừa cho ra đời sản phẩm khẩu trang có khả năng kháng khuẩn, phân hủy sinh học, giảm ô nhiễm môi trường.

(trích: Bloomberg Businessweek)

Đơn cử, nhóm nghiên cứu của Công ty CP Công nghệ cao Đức Thành (quận Tân Bình, TP HCM) đã nghiên cứu thành công sản phẩm khẩu trang được sản xuất từ vật liệu polylactic acid (PLA) và chitosan có khả năng phân hủy sinh học, kháng khuẩn. PLA là một loại nhựa nhiệt dẻo từ các nguồn thực vật tự nhiên như bột bắp, mía, củ sắn, tinh bột khoai tây; còn chitosan được chiết xuất từ vỏ tôm, cua.

Mô hình cấu tạo khẩu trang 3 lớp có khả năng tiêu diệt vi khuẩn và phân hủy sinh học. (Ảnh nhóm nghiên cứu cung cấp)

Sản phẩm khẩu trang của doanh nghiệp nêu trên gồm 3 lớp đều được chế tạo 100% từ nhựa phân hủy sinh học. Ngoài ra, 2 lớp ngoài cùng còn hỗ trợ lọc các hạt bụi thô, chống thấm nước và tăng cường cơ tính. Hiện công ty đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đang xây dựng nhà máy sản xuất.

Nhóm sáng chế của Công ty CP Quốc tế AOTA (quận 2, TP HCM) vừa nghiên cứu thành công giải pháp ứng dụng công nghệ nano để tinh chế hoạt chất từ các thảo dược như tràm gió, bưởi, gừng, cam... Từ đây, cho ra những dược chất có độ tinh khiết cao, thương mại hóa thành sản phẩm nano thảo dược sạch khuẩn. Doanh nghiệp này đang kết hợp với một số công ty để sản xuất khẩu trang dược liệu kháng khuẩn.

Theo Đ.Huy (Báo người Lao động)