Xuân Nhật Đẳng Khách - 春 日 等 客

 Dạo:

        Ngồi chờ bạn đến đón Xuân,

Cuối cùng chỉ lại cô thân một mình.

 

 

Cóc cuối tuần:

 

 

      春 日 等 客

無 心 看 曆 忽 知 春,

大 早 開 門 欲 見 賓.

冷 雨 狂 雲 非 故 友,

晨 昏 依 舊 一 孤 身.

                陳 文 良.

 

 

Âm Hán Việt:

 

   Xuân Nhật Đẳng Khách

Vô tâm, khán lịch, hốt tri Xuân,

Đại tảo khai môn, dục kiến tân.

Lãnh vũ cuồng vân phi cố hữu,

Thần hôn y cựu nhất cô thân.

            Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

            Ngày Xuân Đợi Khách

Vô tình nhìn lịch, biết mùa xuân (đến),

Mở cửa từ sáng sớm, muốn được thấy khách.

(Nhưng) mưa lạnh và mây điên cuồng không phải là bạn xưa,

Từ sáng đến tối, y như cũ chỉ có một mình.

 

 

Phỏng dịch thơ:

 

      Ngày Xuân Đợi Khách

Vô tình nhìn lịch biết là Xuân,

Sớm mở cửa chờ khách ghé chân.

Mưa vũ mây vần đâu phải bạn,

Đêm về ngao ngán vẫn trơ thân.

              Trần Văn Lương

                 Cali, 3/2026

 

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:

     Nhìn lịch mới hay giờ đã là Xuân.

     Cửa nhà rộng mở để chờ khách đến. Nhưng, than ôi, nào thấy ai,

chỉ có gió mưa vần vũ.

     Bạn bè đứa ở xa, đứa bận cháu, đứa liệt giường và... có đứa đã ra đi!    

     Buồn thay, tuổi già đón Xuân trên đất khách!

     Hỡi ơi!

---

Cảm khái: 

Tết rồi gõ cửa chị Ai-Cơ,
Từ sáng tới trưa cứ đứng chờ,
Bụng đói, mặt khờ, thêm cật rét,
Meo-bùn hôm-lét quả bơ vơ ! 
Cóc 

---

Gió mưa lạnh thành thử già lão ngại ra đường.

"Hết mồng là hết Tết," nhưng vui khi nghe tiếng ộp oạp của Hội Nhà Cóc...

Ba ngày Tết đợi dài cả cổ

Giời lại mưa — rõ khổ Cụ Đồ!

Tịch lặng

Mùng Một Tết cửa nhà vắng ngắt

Qua Mùng Hai bằn bặt tăm hơi

Mùng Ba tấc dạ bời bời

Sớm trưa chiều tối không lời hỏi han

Yên Nhiên

---

Xin kính họa

 

Dạo:

         Vừa khi Trời ngát hương Xuân,

      Đất gieo Sốt Cỏ đọa thân lão bà!!!

 

Cóc cuối tuần:

 

Ngày Xuân Trốn Khách

Sụt sùi lụ khụ đón mùa Xuân,

Nhừ tử từ đầu tới gót chân.

Húng hắng không ra câu chúc nhạt

Chèo queo, chẳng thiết gặp người thân.

              -Ai Cơ-

             Melb, 3/2026

Dạ Khách - 夜 客

Dạo:

     Thoảng nghe tiếng gõ bên thềm,

Phải chăng định mệnh trong đêm đến tìm.

 

Cóc cuối tuần:

 

             夜 客

黑 月 輕 輕 叩 閉 窗,

敲 聲 慢 慢 透 孤 房.

老 翁 倚 杖 開 門 看,

隻 葉 辭 枝 伴 冷 風.

                陳 文 良.

 

Âm Hán Việt:

 

            Dạ Khách

Hắc nguyệt khinh khinh khấu bế song,

Xao thanh mạn mạn thấu cô phòng.

Lão ông ỷ trượng khai môn khán,

Chích diệp từ chi bạn lãnh phong.

            Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

            Người Khách Đêm

Mặt trăng đen nhè nhẹ gõ cánh cửa sổ (đang) đóng,

Tiếng gõ chầm chậm lọt vào trong căn phòng đơn lẻ.

Ông già chống gậy mở cửa để nhìn,

(Chỉ có) một chiếc lá cô độc từ giã cành (để) làm bạn với gió lạnh.

 

Phỏng dịch thơ:

 

       Người Khách Đêm

Cửa đóng, trăng đen gõ nhẹ nhàng,

Tiếng vang len lỏi vượt hành lang,

Hoang mang ông lão lần ra ngõ,

Chỉ gió lạnh đưa xác lá vàng.

              Trần Văn Lương

               Cali, 11/2025

 

Lời than của Phi Dã Thiền Sư :

     Có trăng màu đen thật ư? Và trăng biết gõ cửa ư?

     Than ôi, phải chăng là Thần Chết hóa trang?

     Chiếc lá cô độc lìa cành bị cơn gió lạnh mang đi.

     Buồn thay!

     Có lẽ nào đó là số phận của ông lão đêm nay?

     Hỡi ơi! 

Tống Biệt - 送 别

 

送 别

長 亭 外，古 道 邊，芳 草 碧 連 天

晚 風 拂 柳 笛 聲 殘，夕 陽 山 外 山

天 之 涯，地 之 角，知 交 半 零 落

一 瓢 濁 酒 盡 餘 歡，今 宵 別 夢 寒

李 叔 同

---

Tống Biệt

Trưởng đình ngoại, cố đạo biên, phương thảo bích liên thiên.

Vãn phong phất liễu địch thanh tàn, tịch dương san ngoại san.

Thiên chi nhai, địa chi giác, tri giao bán linh lạc,

Nhất biều trọc tửu tận dư hoan, kim tiêu biệt mộng hàn.

Lý Thúc Đồng (1880-1942)

---

Chuyển thể lục bát :

Đường quê san sát lều tranh
Lối xưa còn đó buồn tênh nỗi sầu
Ngoài trời lất phất mưa ngâu
Nối vào tiên cảnh một màu thiên thanh.

Đâu đây nghe tiếng tơ mành
Liễu rung theo gió sáo gieo nỗi buồn
Hoàng hôn nắng tắt cuối thôn
Non kia che dấu nỗi buồn cách xa.

Không gian xa cách mịt mờ
Đông tây ngàn dặm ngẩn ngơ một thời
Nào cùng nhấp chén ly bôi
Cho vơi nỗi nhớ ngút ngàn chờ mong.
Xa nhau buốt lạnh cõi lòng
Từ nay cách biệt mỏi mòn chôn sâu.

Lê Đình Thông

---

Bài đọc thêm:

Hoằng Nhất Đại Sư

Tiết Trọng Thu - Cúc Hoa

 

Cúc Hoa

Huyền Quang

菊 花

忘 身 忘 世 已 都 忘

坐 久 茫 然 一 塌 涼

歲 晚 山 中 無 歷 日

菊 花 開 處 即 重 陽

玄光禪師

Cúc Hoa

Vong thân vong thế dĩ đô vong

Tọa cửu tiêu nhiên nhất tháp lương

Tuế vãn sơn trung vô tích nhật

Cúc hoa khai xứ tức trùng dương

Huyền Quang Thiền Sư (1)

Bản dịch của Trần Quốc Bảo

Cúc Hoa

Không thân không thế ấy không lường

Ngồi lạnh trầm tư giữa một giường

Trong núi năm cùng ngày chẳng biết

Cúc hoa nở, báo tiết Trùng dương (2)

Trần Quốc Bảo

(1) Huyền Quang là một Vị Cao Tăng (Thiền Sư). Sinh thời vào đời Nhà Trần (1225-1400) - Sư người làng Vạn-tải, đất Vũ-Ninh (nay là Gia-bình, Bắc-Ninh), lên 9 tuổi đã biết làm thơ văn. 19 tuổi đi tu. Sư Huyền Quang là Tổ thứ 3 của Phái Trúc-lâm ở nước ta.

(2) Trùng dương là ngày mùng 9 tháng 9 âm lịch (còn gọi là Trùng cửu).

Năm nay, ngày Trùng dương, 9/9 ; nhằm (dương lịch) ngày 23 October 2023 mới vừa qua.

Ma Kính - 魔 鏡

Dạo:

Nào ai đẹp đẽ sang giàu,
Soi gương có thấy đầu lâu chính mình?
Cóc cuối tuần:

魔 鏡

玉 飾 美 人 頭,
衣 裳 滿 寶 珠,
紅 樓 裝 點 畢,
鏡 裏 一 骷 髏.

陳 文 良

Âm Hán Việt:

Ma Kính

Ngọc sức mỹ nhân đầu,
Y thường mãn bảo châu,
Hồng lâu trang điểm tất,
Kính lý nhất khô lâu.

Trần Văn Lương

Dịch nghĩa:

Cái Gương Ma

Ngọc trang điểm đầu (tóc) người đẹp,
Áo xiêm (đính) đầy châu báu.
Ở lầu hồng, trang điểm xong,
(Nhìn) trong gương (chỉ thấy) một cái đầu lâu.

Phỏng dịch thơ:

Cái Gương Ma

Ngọc lóng lánh trên đầu,
Xiêm y đính bảo châu.
Lầu cao, son phấn diện,
Trong kính hiện đầu lâu.

Trần Văn Lương
Cali, 10/2023

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:
Gương thần ư? Gương ma ư?
Than ôi, người mang đồ trang sức đẹp đẽ quý
giá mà trong gương lại hiện ra hình đầu lâu của
chính mình.

Quả có lý này ư?
Phải chăng như lời các Cụ bảo, đó chính là
"mỹ nữ khô lâu"?
Xin mạn phép được thay ít chữ trong hai câu thơ
của cụ Nguyễn Gia Thiều:

...

Trăm năm còn có gì đâu,
Chẳng qua một đóa đầu lâu làm vì.
...
Hỡi ơi!

---

Xin kính họa :

 

SOI TÂM - TỰ TRÀO

Lấy “chân” lý làm... đầu,
“Hoa” ngôn làm... ngọc châu,
“Cơ cầu” làm... cốt cách,
Chả trách tớ... ngu lâu JJJ

-Ai Cơ-

Sầu Ca - 愁 歌

 Dạo:

     Lời xưa trối lại còn đây,

Sao ta vô dụng thế này, hỡi ơi!

 

 

Cóc cuối tuần:

 

     愁 歌

悲 文 鎖 石 碑,

遺 命 永 難 移. 

勵 志 惟 紅 淚

依 前 漬 爛 衣.

        陳 文 良

 

 

Âm Hán Việt:

 

     Sầu Ca

Bi văn tỏa thạch bi,

Di mệnh vĩnh nan di.

Lệ chí, duy hồng lệ

Y tiền tí lạn y.

   Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

           Khúc Ca Sầu

(Bài) văn buồn khóa chặt bia đá,

Lời (người xưa) trối lại vĩnh viễn khó thay đổi. 

(Dù) gắng sức (nhưng) chỉ có lệ máu

Thấm (ướt manh) áo rách như trước.

 

Phỏng dịch thơ:

 

            Khúc Ca Sầu

    Hằn bia đá vết sầu dâu bể,

    Di mệnh buồn há dễ đổi thay. 

       Trọn đời dẫu cố loay hoay,

Trên manh áo rách lệ nay vẫn hồng.

           Trần Văn Lương

              Cali, 7/2023

 

 

 

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:

      Mộ bia buồn vẫn còn đó, di mệnh của 

người xưa vẫn còn đó.       

    Nhưng, than ôi, vì tấm thân vô dụng, bất tài vô

tướng nên dù gắng gỏi thế nào cũng chỉ làm lệ

máu rơi trên manh áo rách!   

      Hỡi ơi!

---

Xin kính họa, đồng thời gửi gấm tâm sự chính mình:

              Khúc Ca Sầu

    Miệt mài khắp chân trời góc bể,

    Tìm hương xưa... chẳng dễ, thương thay! 

       Gót mòn, tay lại loay hoay

Tìm dư âm cũ... phím nay đã chùng!

                  -Ai Cơ-             

         Melbourne, 7/2023

---

Họa vận :

    Dạo :

                Trăm năm bia đá thì mòn,

           Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ !

                  歎歌                 THÁN CA

              啤酒就口碑，     BI tửu tựu khẩu BI,

              迤邐總不移。     DI lệ tổng bất DI.

              厲鬼灑愁淚，     LỆ quỷ sái sầu LỆ, 

              伊誰還有衣？     Y thùy hoàn hữu Y ?!

                        杜紹德                     Đỗ Chiêu Đức

Có nghĩa :

         - Rượu BIA làm nên BIA Miệng (Bia vào nói năng lung tung !).Nhưng...

         - Lòng vòng rồi cũng không có thay đổi gì hết.

         - Qủy dữ thì vẫn chuyên rải ra những giọt lệ sầu mà thôi !...

         - Thử hỏi người nào còn có (cơm ăn) áo mặc đây ?! 

Diễn Nôm :

 * Song thất lục bát :

               Nóc rượu bia, làm nên bia miệng,

               Lòng vòng rồi có tiếng nhưng không...

               Lệ sầu qủy dữ đừng mong...

               Ai người còn có áo hòng mặc đây ?!

 * Lục bát :

               Rượu bia bia miệng trơ trơ,

               Lòng vòng cũng rứa khó chờ đổi thay.

               Lệ sầu qủy dữ xưa nay,

               Khắp nơi cơm áo mấy ai đủ đầy !?

                                          Đỗ Chiêu Đức

                                                              Kính họa

---

Kính anh Chiêu-Đức,
Khi gửi con cóc này ra, tôi biết thế nào cũng nhận được bài họa của anh.
Không biết nói gì để bày tỏ lòng thán phục của tôi đối với các bài họa của anh,
nhất là bài Hán văn. Không những anh đã giữ đúng cách chơi chữ của bài xướng, mà
bài họa còn thật dí dỏm nhưng cũng thật ngậm ngùi.
Cám ơn anh thật nhiều.

Lương

Kỳ Cảnh - 奇 景

 Dạo:

         Vui chân lạc bước trời xa,

Tuy toàn cảnh đẹp, nhưng nhà mình đâu?

 

Cóc cuối tuần:

奇 景

遊 行 幸 到 一 奇 方,

夜 靜 星 朝 笑 月 昌. 

看 景 心 腸 中 沒 喜, 

就 知 不 是 我 家 鄉.

           陳 文 良

Âm Hán Việt:

 

              Kỳ Cảnh

Du hành hạnh đáo nhất kỳ phương,

Dạ tĩnh, tinh triều, tiếu nguyệt xương.

Khán cảnh, tâm trường trung một hỷ,

Tựu tri bất thị ngã gia hương.

            Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

           Cảnh Lạ

Rong chơi, may mắn đến một nơi đẹp,

Đêm yên lặng, sao về chầu, mặt trăng cười, sáng rỡ. 

Nhìn cảnh mà trong lòng không chút vui,

Bèn biết ngay rằng (đây) không phải là quê nhà mình.

 

Phỏng dịch thơ:

 

               Cảnh Đẹp

Vui bước lang thang đến một nơi,

Đêm yên, sao trẩy, ánh trăng cười.

Mắt nhìn, dạ rối bời tê tái,

Đâu phải quê nhà đất nước tôi.

         Trần Văn Lương

          Slovenia, 5/2023

  

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:

     Lang thang theo chân người giong ruổi, đến chỗ

 tạm dừng chân. Mắt nhìn cảnh đẹp mà sao trong

 lòng không chút gì vui sướng.

      Buồn thay, đây là đất nước người chứ nào phải

 là quê hương mình!

      Hỡi ơi!

---

Xin kính họa:

 

Mặc bao thắng cảnh ở muôn nơi,

Lồng lộng âm xưa tiếng nói cười...

Hình ảnh quê nhà yêu dấu cũ...

Hằng đong đầy ắp trái tim tôi.

         - Ai Cơ -

Melboure, 5/2023

Dạ Lý Tầm Xuân - 夜 裏 尋 春

Dạo:

       Đêm dài mỏi gối chồn chân,

Mênh mông bóng tối tìm Xuân chốn nào.

 

Cóc cuối tuần:

 

    夜 裏 尋 春

倚 杖 登 程 不 顧 身,

夜 長 路 遠 雨 雰 雰.

高 旻 拒 聽 人 祈 禱,

將 到 黃 泉 未 見 春.

            陳 文 良

 

Âm Hán Việt:

 

       Dạ Lý Tầm Xuân

Ỷ trượng đăng trình bất cố thân,

Dạ trường, lộ viễn, vũ phân phân.

Cao mân cự thính nhân kỳ đảo,

Tương đáo hoàng tuyền vị kiến Xuân.

           Trần Văn Lương

 

Dịch nghĩa:

 

          Tìm Xuân Trong Đêm

Chống gậy lên đường, chẳng màng (lo) thân xác,

Đêm dài, đường xa, mưa mịt mù.

Trời cao khước từ không nghe lời người cầu xin,

(Nên) sắp tới suối vàng (mà vẫn) chưa thấy mùa Xuân.

 

Phỏng dịch thơ:

 

       Tìm Xuân Đêm Tối

Cặm cụi đêm trường, gậy chống thân,

Mặc cho mưa gió mãi xoay vần.

Nhọc nhằn van vái, Trời thây kệ,

Mấp mé tuyền đài, chửa thấy Xuân.

              Trần Văn Lương

                 Cali, 1/2023

 

 

Lời than của Phi Dã Thiền Sư:

     Than ôi, bao năm trời mong đợi, lần mò trong đêm tối, để rồi

đến cuối đời mà vẫn chưa thấy mùa Xuân trở về trên quê cũ!

     Trời xanh đà vĩnh viễn ngoảnh mặt quay đi!

     Hỡi ơi!

---

Trước thềm năm mới, kính chúc quý anh chị cùng gia quyến được an khang và vạn sự như ý.

Quý thay bằng hữu chút tình thân
Đồng bệnh tương lân thảo mấy vần
Tin nhạn vấn an, năm mới chúc
Gia đình hạnh phúc đón chào Xuân

Yên Nhiên

---

Xin kính họa:

 

       Tìm Xuân Đêm Tối

Gần xa còn được mấy người thân?

Nhân họa thiên tai gộp bão vần!

Khát vọng tường vân mờ cánh hạc   

Chập chờn ảo giác ngỡ tin Xuân!

              -Ai Cơ HT-

             Melbourne, 1/2023

---

Họa vận :

                       

    Dạo:

                                      Mịt mờ đêm tối mênh mông...

                             Bình minh nắng ráo xuân hồng khắp nơi !

   平明春至                  BÌNH MINH XUÂN CHÍ

漫漫長夜一孤身，     Man man trường dạ nhất cô thân,

渺渺前程盡雨雰。     Miểu miểu tiền trình tận vũ phân.

世事循環天霽後，     Thế sự tuần hoàn thiên tễ hậu,

平明晴朗又逢春。     Bình minh tình lãng hựu phùng xuân !

             杜紹德                                           Đỗ Chiêu Đức

* Nghĩa bài thơ :

                           Xuân Sẽ Đến Lúc Bình Minh

            Đêm dài đằng đẳng, chỉ một thân ta lẻ loi; Con đường trước mắt mịt mờ trong mưa khói. Chuyện đời rồi sẽ theo quy luật tuần hoàn sau khi trời mưa đã tạnh. Lúc bình minh nắng ráo khi trời quang mây tạnh là ta lại sẽ đón xuân sang !

* Diễn Nôm :

                               BÌNH MINH XUÂN ĐẾN

                        Đằng đẵng đêm dài chỉ một thân,

                        Mịt mờ trước mặt lại mưa giông.

                        Chuyện đời xoay chuyển sau cơn bão,

                        Nắng ráo mai ngày lại đón xuân !

          Vũ trụ tuần hoàn, âm cực dương hồi, hết cơn bỉ cực đến hồi thái lai. Hãy cứ vững tin : Sau cơn mưa trời lại sáng !

                                                                                           Đỗ Chiêu Đức 

                                                                                                Kính họa